Wist-je-dat kunst taalbarrières kan overbruggen

Alle nieuws

Taal is niet de enige manier om te communiceren. Ook met beeld, geluid, je lichaam en met materiaal kan je je uitdrukken. Deze vormen van expressie zijn bovendien toegankelijk voor iedereen, ook in groepen waar gesproken Nederlandse taal minder vanzelfsprekend is. In de Mooss workshops gebruiken we het Nederlands als gemeenschappelijke taal, maar kunst als verbindende taal. We bouwen met kleine, stap-voor-stap opdrachten, vertrekken vanuit het materiaal en leren al doende. We bouwen aan een veilige omgeving, waar iedereen spreekkansen én misschien wel wat meer spreekdurf krijgt. 

 

Hoe? En waarom onze workshops geschikt zijn voor zomerscholen, anderstalige nieuwkomers, superdiverse groepen, mensen met een beperking en jonge kinderen die het Nederlands nog leren, ontdek je in dit blogbericht.

 

 

Taal is niet de enige manier om te communiceren

Taal is meer dan woorden alleen. We communiceren ook met geluid, met ons lichaam en met materiaal bijvoorbeeld, vormen van expressie die voor iedereen toegankelijk zijn en die we in onze workshops volop verkennen. Als je een foto neemt, iets boetseert, aan de slag gaat met wol of muziek maakt, vertel je al iets over jezelf. 


 

Wien, docent audiovisuele kunsten bij Mooss:

 

een opdracht die ik heel interessant vind, is om deelnemers aan het begin van een workshop iets te laten fotograferen uit hun zak, iets dat ze altijd bij hebben. Een lippenstift, een knutselwerkje, een balletje kan al veel over iemand vertellen. Het is een taal, een portret, zonder dat er iets gezegd wordt. Als deelnemers iets van zichzelf herkennen in een voorwerp van iemand anders, begint er makkelijker een soort van uitwisseling. Met woorden, met foto’s of met voorwerpen. 

 

Nele, docent beeldende kunsten bij Mooss:

 

als we samen een stad bouwen met klei of creatief aan de slag gaan met boeken, vertelt wat iemand net wel of niet toevoegt of tekent vaak veel over die persoon. Samen iets maken is op elkaar inspelen. Wie wil schuilen in de samenwerking van de groep kan dat doen, wie wil benoemen waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt, kan dat ook. Ik zie vaak verbaasde leerkrachten. Kinderen die in de klas heel stil zijn, bloeien soms onverwacht helemaal open doordat ze een andere taal kunnen hanteren.

 

Nederlands als gemeenschappelijke taal, kunst als verbindende taal

Eigen aan de Mooss-methodiek is dat we werken met kleine, stap-voor-stap opdrachten. We vertrekken vanuit het materiaal en leren al doende. Lange instructies maken plaats voor ervaren en uitproberen. Waar nodig ondersteunen we gesproken taal met SMOG-gebaren. Nederlands is de gemeenschappelijke taal, maar kunst wordt de verbindende taal. Als je iets aan de groep kan tonen wat je gemaakt hebt, is dat een basis waardoor je makkelijker kan vertellen en ervaringen kan uitwisselen.

Wien, docent audiovisuele kunsten bij Mooss:

 

We focussen niet op taal en creëren een veilige, laagdrempelige omgeving. We bouwen op in kleine opdrachten, haalbaar voor iedereen, waardoor de opdrachten groeien, maar ook het zelfvertrouwen. Er is bovendien geen goed of fout in onze workshops. Deelnemers krijgen de vrijheid om iets uit te werken, waarbij hun interesses en talenten worden meegenomen binnen het kader van de workshop. Hierdoor zijn deelnemers vaak fier op wat ze gemaakt hebben en daardoor voelen ze zich comfortabel genoeg om hun werk in het Nederlands toe te lichten aan de groep. En zo creëren we toch een taalrijke omgeving, met oefenkansen voor het Nederlands.”

 

Inbreng van de deelnemers centraal

De inbreng van deelnemers staat in onze workshops centraal. Thuistalen, culturele achtergronden en persoonlijke ervaringen krijgen vanzelf een plek en verrijken het creatieve proces. Zo ontstaat een omgeving waarin iedereen kan deelnemen en spreekkansen krijgt.

Nele, docent beeldende kunsten bij Mooss:

 

visuele en auditieve elementen vormen een basis om een gesprek op gang te brengen en dat kan op heel verschillende manieren. Wanneer we met jonge kinderen in een klas met kinderen met verschillende thuistalen bijvoorbeeld op zoek gaan naar dieren in bepaalde kunstwerken, ontstaat er al snel een uitwisseling over dieren in verschillende talen.

 

Of een workshop bij een tentoonstelling van Joëlle Dubois bracht deze zomer heel interessante gesprekken op gang. Uit de werken van Dubois kwam naar voor dat ze zorg droeg voor haar moeder met dementie. Dit maakte bespreekbaar dat een leerling de hele zomer voor haar moeder gezorgd had, iets waar haar leerkracht niet van op de hoogte was. Als je dingen herkent, heb je meer de neiging om ze ook te benoemen en worden dingen bespreekbaar die anders nog niet bespreekbaar waren. 

 

 

Conclusie: Mooss workshops voor iedereen

Doordat we verschillende kunstzinnige, taalrijke omgevingen creëren, communiceren met kunst als verbindende taal en doordat de inbreng van alle deelnemers centraal staat, zijn onze procesgerichte workshops ook bijzonder geschikt voor zomerscholen, anderstalige nieuwkomers, superdiverse groepen, mensen met een beperking en jonge kinderen die de taal nog leren.

Alle nieuws

Zij gingen je voor

Na een gegidste rondleiding in Trainworld trokken we met onze klas naar het GC De Kriekelaar voor een creatieve naverwerking van Mooss.  We ontwierpen, geïnspireerd op ons Trainworld bezoek, het treinkostuum van de toekomst. Door de manier van werken van Mooss ontdekten we heel andere aspecten aan onze leerlingen die we in de klas nog niet zagen. 

Dimitri De WildeLeerkracht Boodschapinstituut in Schaarbeek
Foto van Iris De Rynck

Onze anderstalige OKAN jongeren waren helemaal mee met het verhaal van de workshop. Doordat het om een heel universeel thema ging, kon iedereen het begrijpen en was het herkenbaar los van hun achtergrond. De begeleiders waren ook echt goed, heel authentiek en ze plaatsten zich op gelijkwaardige voet met onze jongeren.

Iris de Rynckjongerenwerker onthaalonderwijs voor anderstalige kinderen (OKAN)
Portret Lieve Raymakers

Wij kiezen al 15 jaar voor Mooss als partner bij onze Bozar tentoonstellingen omwille van de topkwaliteit van de ateliers, hun creatieve methodiek en pedagogie. De vrijheid van experiment, het werkelijk centraal stellen van het kind en de vriendelijkheid van de begeleiders maken dat we graag blijven samenwerken.

Lieve Raymaekers gidsencoördinator Bozar

Heel wat leerlingen kennen elkaar niet in het eerste middelbaar. Daar zetten wij begin oktober op in tijdens onze geïntegreerde werkweek. We laten leerlingen dan meer out of the box- dingen leren en daarvoor schakelen we Mooss in. We vinden het fijn dat we bij Mooss uit een heel brede waaier van workshops kunnen kiezen en wat we kiezen is telkens heel goed georganiseerd. Ik wou bovendien dat ik elke dag met dezelfde energie voor de klas kon staan als de enthousiaste Mooss workshopgevers!

Stéphanie De VriendtLeerkracht Atheneum Koekelberg
Foto Geer De fauw

Wij zijn al jaren fan van de Mooss-workshops. Ik zie bij leerlingen vaak een focus op het behalen van een perfect en juist resultaat. Het mooie aan de Mooss-workshops is dat ze focussen op het proces. Niet het eindresultaat is belangrijk, maar wat het met de leerlingen doet en hoe ze hun persoonlijk gevoel erin kunnen leggen. Ik zie dat dit een boost is voor hun zelfvertrouwen.

Geert De fauwDirecteur VBS De Wegwijzer in Zulte